Hastane / Klinik için DLP — Hasta Verisi Koruma
Sağlık sektörü için DLP — hasta verisi (özel kategori KVKK), Sağlık Bakanlığı yönetmelikleri ve teknik uygulama.
Yazar: Mehmet Özbakır
Sağlık verisi KVKK’da özel kategori kişisel veri (Madde 6). En sıkı koruma gerektirir, açık rıza zorunlu, ihlal cezası yüksek.
Hastane / klinik / laboratuvar / sigorta sağlık iştirakı için DLP yaklaşımını anlatıyoruz.
Sağlık verisi nedir?
KVKK Madde 6 + Sağlık Bakanlığı tanımı:
- Tanı bilgisi (ICD-10 kodu, hastalık)
- Tedavi geçmişi
- Reçete + ilaç
- Lab sonuçları (kan, idrar, MR, BT)
- Doğum/ölüm kayıtları
- Cinsel yönelim / üreme bilgisi
- Genetik veri
- Biyometrik (parmak izi, retina)
Sıfır tolerans kategorisi — açık rıza olmadan paylaşılamaz.
Sağlık Bakanlığı + KVKK
İki düzenleyici çerçeve birlikte:
- KVKK Madde 6: özel kategori, açık rıza
- Sağlık Bakanlığı Veri Güvenliği Yönetmeliği (2019): hasta mahremiyeti zorunluluğu
- e-Nabız: kişisel sağlık kaydı, gov.tr platformu
- MERNIS: TC kimlik entegrasyonu
DLP yazılımı bu çerçevelerin teknik kanıtıdır.
DLP politikaları — sağlık
P1 — Hasta TC + tanı birlikte
Match: tc_count >= 1 AND
keyword_match("ICD", "tanı", "hastalık", "tedavi")
Action: block any channel
Reason: KVKK özel kategori ihlali
P2 — Reçete PDF WhatsApp/mobil
Match: keyword "reçete" AND file_type == "pdf" AND
dest_app IN ["whatsapp.exe", "telegram.exe"]
Action: block + DPO alert (sıfır tolerans)
P3 — Lab sonucu paylaşım kontrol
Match: keyword_match("hb", "wbc", "BUN", "MRI rapor") AND
channel == "email"
Allow IF dest_domain == hastanın_kayitli_email (rıza alındı)
Else: block
P4 — Personel sağlık raporu (iş göremezlik)
Match: keyword "iş göremezlik" OR "rapor" AND
user.role != "IK_yonetici"
Action: block (İK içi paylaşılır)
P5 — Genetik veri sıfır tolerans
Match: keyword_match("DNA", "gen", "kromozom", "BRCA")
Action: block + admin + DPO + log 10 yıl
Açık rıza yönetimi
Sağlık verisi paylaşımında “açık rıza” gereklidir. DLP açık rıza yönetimi yapamaz ama destek olur:
- Hasta dosyasında “rıza alındı” tag varsa belli paylaşımlar allow
- Tag yoksa default block
- Audit log her rıza karar olayında
Bu hibrit — hasta yönetim sistemi (HIS) + DLP entegrasyonu.
HIS (Hastane Bilgi Sistemi) DLP entegrasyonu
Türkiye HIS yazılımları: HİMER, Akıllı Yaşam, HBYS Plus, Eclipse, SAS Hospital.
DLP entegrasyonu:
- HIS’ten dış çıkış (USB, e-posta) DLP kontrolü
- HIS rapor export’u DLP scan
- HIS kullanıcı yetki tablosu DLP ile sync
Doktor kendi hastalarının verisini görmesi normal; başka doktor hastasının verisini görmek yetki ihlali. DLP bunu yakalar.
Bypass listesi — sağlık
Sağlık sektöründe DLP bypass:
- e-nabiz.gov.tr (kişisel sağlık)
- saglik.gov.tr (Sağlık Bakanlığı)
- MEDULA (SGK)
- e-Reçete sistemi
- Lab sonuç paylaşım portalları (3rd party)
Bu domain’ler inspect edilmez (KVKK + iş akışı şart).
Çağrı merkezi (sağlık)
Sağlık sigortası / hastane çağrı merkezleri özel risk:
- CSR ekranında hasta detay görür → screenshot yasak
- Telefon kaydı: hasta veri ses olarak alınır, **STT (speech-to-text)
- DLP** entegrasyonu yapılabilir (Faz 9+)
- Watermark zorunlu (CSR adı + zaman + müşteri ID)
Multi-kurumsal paylaşım
Hastane → Lab → Sigorta → SGK akışı:
- Hastane PDF rapor üretir
- Lab sonuçları HL7 protokol ile gönderir
- Sigorta MEDULA üzerinden veri çeker
- SGK ödeme onay verir
DLP zinciri her noktada kontrol — özellikle çıkış noktaları (hastaneden lab’a, lab’dan sigortaya).
VeritaDLP sağlık desteği
V1 mevcut:
- KVKK özel kategori sözlük (sağlık, din, etnik, biyometrik)
- HIS audit log entegrasyon (webhook)
- Bypass listesi (e-nabiz, saglik.gov.tr)
- Sıfır tolerans politika şablonu
Faz 8+ planı:
- HIS native entegrasyon (HİMER, Akıllı Yaşam vendor API)
- ICD-10 kod sözlüğü (tıbbi tanı kodları)
- Reçete pattern detection
- HL7 message scanning
Cezalar (Türkiye)
Sağlık verisi ihlali cezaları KVKK Kurulu kararlarından:
- Hastane (1.000 hasta sızıntı): 500k-1M TL
- Klinik (50 hasta): 200-500k TL
- Sigorta (10k poliçe verisi): 1-5M TL
Tek bir Hospital’ın yıllık DLP yatırımı $9.000-18.000 (150-300 PC × $5/PC) — 1 ihlal cezası fonu çıkarır.
Sonuç
Sağlık DLP sıfır tolerans + Sağlık Bakanlığı + KVKK çift uyum. HIS entegrasyon + ICD kod sözlüğü + reçete pattern + watermark watermark kombinasyonu zorunlu.
VeritaDLP sağlık sektörü için Faz 8 sertifikasyon planlanıyor — özellikle özel hastane zincirleri pilot hedef.
Etiketler: #saglik-dlp #hasta-verisi #kvkk-ozel-kategori #sektor