DLP POC Test Senaryoları — 25 Vakalık Kontrol Listesi
DLP satın alma öncesi POC kontrolü için 25 test vakası: Türkçe PII tespit, endpoint kontrol, politika, performans, KVKK uyum ve operasyonel başarı kriterleri.
Yazar: Mehmet Özbakır
DLP yatırımı 3-5 yıllık bir taahhüttür. Yanlış ürün seçimi maliyeti sadece lisans değildir — IT ekibinizin zamanı, çalışan iş akışlarındaki sürtünme, false positive nedeniyle güveni kaybedilmiş bir araç olarak hep “kapalı” tutulan yazılım — hepsi gizli maliyettir.
Bu nedenle POC (Proof of Concept) zorunludur. Demo değil — gerçek ortamınızda, gerçek verilerinizle, ölçülebilir kriterlerle 2-6 haftalık bir test. Bu rehber 25 standart test vakası ile bir POC’u nasıl profesyonelce yürüteceğinizi anlatır. Her vakanın senaryosu, beklenen sonucu ve PASS/FAIL eşiği vardır.
POC neden gerekli? Neyi test eder?
Demo bir vendor’ın en iyi senaryosunu gösterir. POC sizin kötü senaryolarınızı test eder. Aradaki fark genelde şudur:
- Demo’da DLP %99.5 doğrulukta tespit yapar — gerçek ortamınızda %72
- Demo’da agent CPU %2 kullanır — gerçek ortamınızda boot süresine 30 saniye ekler
- Demo’da GPO ile 200 PC dakikalar içinde kurulur — gerçek ortamınızda AD yapısı uyumsuz, manuel müdahale gerek
POC bu farkları satın alma kararı öncesi gözünüze sokar. POC’nun ölçtüğü 6 boyut:
- Doğruluk — false positive ve false negative oranları
- Performans — agent CPU, RAM, ağ, boot etkisi
- Politika esnekliği — gerçek iş akışı senaryolarını destekler mi
- KVKK uyumu — veri saklama, audit log, ihracat
- Operasyonel verim — kurulum, ölçeklendirme, yönetim
- Destek kalitesi — vendor sorularınıza ne kadar hızlı/iyi cevap veriyor
POC öncesi hazırlık
Test başlamadan önce 5 unsuru netleştirin:
1) Kapsam — Kaç PC üzerinde test edilecek? Önerim: 10-30 PC pilot grup (IT ekibi + 1-2 risk grubu departmanı, örneğin satış veya finans). Kapsamı dar tutun ama temsili olsun.
2) Süre — Minimum 2 hafta, ideali 4 hafta. 1 haftalık POC sadece “acaba çalışıyor mu” sorusunu cevaplar; “iş akışıma uyar mı” sorusu için en az 2 haftada kullanıcı tepkilerini toplayabilirsiniz.
3) Başarı kriterleri — POC başlamadan önce yazılı olarak belirleyin. Örnek: “TR PII tespit doğruluğu minimum %92, false positive maksimum %5, agent CPU ortalama maksimum %3, GPO kurulumu 200 PC için 24 saat”.
4) Test verisi — Gerçek müşteri verisini POC’da kullanmayın (KVKK ihlali). Sentetik test data set hazırlayın: sahte TC kimlik, sahte IBAN, sahte ad-soyad listesi (resmi olarak TÜİK ad listesi açık verisinden faydalanabilirsiniz).
5) Test ekibi — Bir IT yöneticisi (kurulum/yönetim) + bir KVKK uzmanı (uyum kontrol) + bir end-user temsilcisi (iş akışı etkisi). Tek kişi POC değerlendirmesi yaparsa körlük olur.
25 test vakası — kategori bazlı kontrol listesi
Aşağıdaki tablo POC sırasında her gün/hafta dolduracağınız puantaj matrisidir. Her vaka için: senaryo, beklenen sonuç, PASS/FAIL eşiği belirtilmiştir.
| # | Kategori | Test Vakası | Beklenen Sonuç | PASS Eşiği |
|---|---|---|---|---|
| 1 | TR PII | TC kimlik içeren Excel’i USB’ye kopyala | Engellenmeli + log | Tespit %95+ |
| 2 | TR PII | VKN içeren PDF’i Gmail’e ekle | Uyarı veya engel | Tespit %90+ |
| 3 | TR PII | IBAN içeren Word’ü yazıcıya gönder | Log + bildirim | Tespit %95+ |
| 4 | TR PII | Plaka numaraları içeren CSV’yi cloud’a yükle | Engel + log | Tespit %85+ |
| 5 | TR PII | Ad-soyad listesi DOCX clipboard’a kopyala | Engel veya uyarı | Tespit %80+ |
| 6 | TR PII | Adres içeren PDF’i Slack mesajına ekle | Uyarı + log | Tespit %75+ |
| 7 | Endpoint | USB cihazı tak (yetkisiz) | Bloklanmalı veya read-only | Tutarlı |
| 8 | Endpoint | Print Screen aktif iken hassas içerik | Watermark veya blok | Çalışıyor |
| 9 | Endpoint | Yazıcı çıktısı hassas içerik | Engel veya log | Çalışıyor |
| 10 | Endpoint | Clipboard’a hassas içerik yapıştır | Sanitize veya log | Çalışıyor |
| 11 | Endpoint | Bluetooth dosya transferi | Engel veya log | Çalışıyor |
| 12 | Endpoint | OneDrive/Google Drive upload | Engel veya log | Çalışıyor |
| 13 | Politika | Monitor → Warn → Block geçişi | Kademeli kontrol | Sorunsuz |
| 14 | Politika | Yönetici grubu için exception (whitelist) | Yöneticide log var, engel yok | Çalışıyor |
| 15 | Politika | Agent bypass denemesi (servis durdur) | Reddedilmeli + alert | Çalışıyor |
| 16 | Performans | Agent CPU ortalama (mesai içi) | Düşük etki | < %3 |
| 17 | Performans | Agent RAM tüketimi | Stabil | < 200 MB |
| 18 | Performans | Boot süresi etkisi | Algılanabilir mi? | < 10 sn artış |
| 19 | KVKK | Audit log eksiksiz tüm policy değişikliklerinde | Her aksiyon kayıtlı | %100 |
| 20 | KVKK | Mask kalitesi (TC, IBAN, plaka) | Doğru formatta mask | Tutarlı |
| 21 | KVKK | Tüm verilerin JSON/CSV ihracatı | Talep sonrası 24 saat içinde | Çalışıyor |
| 22 | KVKK | Retention süresi dolan kayıt otomatik silinir | 90 gün sonra arşivde yok | Çalışıyor |
| 23 | Operasyonel | 30 PC sessiz kurulum | GPO ile 4 saat içinde | Tamamlanır |
| 24 | Operasyonel | AD sync (kullanıcı, grup) | Connector çalışıyor, diff bazlı | Çalışıyor |
| 25 | Operasyonel | Vendor destek yanıt süresi | 4 saat içinde teknik cevap | Sağlanır |
POC bitiminde her vaka için PASS / FAIL / KISMEN işaretleyin. Toplam puan üzerinden ürün karşılaştırması yapacaksınız.
Vaka detayları — kategori bazlı açıklamalar
Türkçe PII tespit (Vaka 1-6)
Türkiye pazarı için en kritik kategori. Yabancı DLP’ler TC kimlik veya IBAN’ı çoğunlukla generic regex ile algılar — yüksek false positive, kaçırma oranı. Native Türkçe destek aranan özelliktir.
Vaka 1 detayı:
- Test verisi: 100 satırlık Excel, her satırda farklı sahte TC kimlik
- Yöntem: Excel’i kullanıcı PC’sinden USB belleğe sürükle-bırak
- Beklenen: Agent dosyayı tarar, TC sayısını sayar (örnek 100), risk skoru yüksek, blok kararı verir
- PASS: 95+ TC tespit edildi, USB’ye kopya gitmedi
- FAIL: 80’in altında tespit veya kopya tamamlandı
Vaka 4 detayı (plaka):
- Plaka tespiti zor — çünkü “34 ABC 123” formatı serbest metinde sık. Bu nedenle PASS eşiği daha düşük (%85)
- Test: 50 sahte plaka içeren CSV, Google Drive web yükleme
Endpoint kontrol (Vaka 7-12)
Endpoint kontrolü DLP’nin temel taahhüdüdür. USB blokajı çalışmıyorsa ürün hiç yok demektir.
Vaka 7 detayı:
- Test: Yetkisiz USB cihaz tak (kullanıcının kişisel pendrive’ı)
- Beklenen: Cihaz tanınır ama dosya yazımı/okuması bloklanır VEYA cihaz hiç tanınmaz (politika ayarına göre)
- PASS: Hem Windows 10 hem Windows 11’de tutarlı davranış
- FAIL: Bazı USB modellerinde blok geçer (özellikle USB-C, Type-C adaptörler)
Vaka 12 detayı (cloud upload):
- Test: 1) Tarayıcı OneDrive web yükleme, 2) OneDrive client sync, 3) Browser drag-drop
- Üç senaryo da çalışmalı — cloud DLP’nin en sık atlanan noktası
Politika yönetimi (Vaka 13-15)
Vaka 13 — kademeli kontrol:
- Day 1: Monitor (log al, kullanıcıyı durdurma)
- Day 5: Warn (uyarı popup, gerekçe sor, devam edebilir)
- Day 10: Block (tamamen engel)
Bu geçişin sorunsuz, audit log’la kayıtlı, kullanıcı eğitimine fırsat veren biçimde gerçekleşmesi şart. Sert “Day 1 block” tehlikelidir (DLP politikası şablonları bu yaklaşımı detaylandırır).
Vaka 15 — bypass denemesi:
- Test: User local admin haklarıyla agent servisini durdurmaya çalışsın
- Beklenen: Servis korunmalı (anti-tamper), durduruluyorsa alert
- PASS: Yetkili admin bile bypass yapamıyor veya bypass anında cloud’a bildiriliyor
Performans (Vaka 16-18)
Vaka 16 — agent CPU:
- Ölçüm: mesai içi (08:30-17:30) Task Manager’da 5 dakika ortalama
- Test araçları: Resmon, Process Explorer
- PASS: < %3 ortalama, < %15 spike (büyük dosya tarama anında)
- FAIL: > %5 sürekli, kullanıcı şikâyetleri başlar
Vaka 18 — boot etkisi:
- Ölçüm: agent kuruluyken ve değilken boot süresi 5 kez ölçülür
- PASS: 10 saniye altı fark
- FAIL: 30+ saniye fark — kullanıcı her sabah farkı hisseder
KVKK uyum (Vaka 19-22)
Vaka 19 — audit log:
- Test: 10 farklı admin işlemi yap (kullanıcı ekle, policy oluştur, policy sil, vendor değiştir, vb.)
- Beklenen: Her birinin audit log’da kim/ne zaman/ne yaptı bilgisi
- PASS: 10/10 kayıtlı
- FAIL: 1+ kayıp veya silinebilir log
Vaka 21 — veri ihracatı (KVKK Madde 11):
- Senaryo: “Tüm verim arşivi” talebi
- Test: Dashboard’dan tek tıkla JSON/CSV export
- PASS: 24 saat içinde tüm event + audit log JSON formatında erişilebilir
- FAIL: Manuel destek talebi gerekli, vendor 3 gün sürer
Operasyonel (Vaka 23-25)
Vaka 23 — sessiz kurulum:
- Test: 30 PC üzerine GPO startup script ile MSI deploy
- Beklenen: 4 saat içinde tüm PC’ler enroll, dashboard’da görünür
- PASS: 28+/30 PC sorunsuz, kalan 2’si manuel destekle çözülür
Vaka 25 — vendor destek:
- Test: POC sırasında 3 zor soru sorun (örnek: özel custom recognizer desteği, multi-domain AD config, AD olmadan agent kurulumu)
- Beklenen: 4 saat içinde teknik (genel değil) cevap, gerekirse video call
- PASS: 3/3 soruda 4 saat altında cevap, somut detaylar
POC süreci adım adım
Hafta 1: Kurulum + Smoke Test
- Vendor demo + sözleşme imza
- Sunucu/tenant provisioning
- 1 IT PC’sine pilot agent kurulumu
- Vaka 1-6 (TR PII) hızlı test
- İlk değerlendirme: temel doğruluk var mı?
Hafta 2: Tam Kapsam Kurulum
- 30 PC’ye GPO ile dağıtım (Vaka 23)
- AD Connector kur (Vaka 24)
- Politikaları yapılandır (Vaka 13)
- Vaka 7-12 (endpoint kontrol) test
Hafta 3: Performans + Kullanıcı Etkisi
- Vaka 16-18 (performans ölçüm)
- End-user feedback toplama (anket veya 1-1 görüşme)
- Vaka 14-15 (politika esneklik, anti-tamper)
- Vendor destek deneme (Vaka 25)
Hafta 4: KVKK + Karar
- Vaka 19-22 (KVKK uyum)
- Tüm vakaların PASS/FAIL puantajı
- Ekip içi değerlendirme toplantısı
- Karar: GO / NO-GO / başka POC
POC sonuçlarını nasıl puanlarım?
Her vaka için PASS = 1, KISMEN = 0.5, FAIL = 0 puanı verin. 25 vaka, maksimum 25 puan. Eşik:
- 20+ puan: Güçlü ürün, satın alma kararı verilebilir
- 15-19 puan: Orta seviye, eksikler kritik mi değerlendir
- 15 puan altı: Reddedin, başka vendor’a geçin
Ek değerlendirme: bazı vakalar kritik, bazıları bonus. Kritik vakalar (1, 7, 13, 15, 19, 23) — bunlarda FAIL alan ürün toplam puanına bakılmadan elenmelidir. Kritik vakalardan FAIL = otomatik NO-GO.
DLP karşılaştırma — vendor seçimi
POC sonucu birden fazla vendor için yapılmışsa karşılaştırma çizelgesi:
| Kriter | Vendor A | Vendor B | VeritaDLP |
|---|---|---|---|
| TR PII puanı (/6) | 4 | 5 | 6 |
| Endpoint puanı (/6) | 5 | 5 | 6 |
| Politika puanı (/3) | 2 | 3 | 3 |
| Performans puanı (/3) | 2 | 1 | 3 |
| KVKK puanı (/4) | 3 | 2 | 4 |
| Operasyonel puanı (/3) | 2 | 3 | 3 |
| Toplam | 18 | 19 | 25 |
| Aylık maliyet (200 PC) | $1,600 | $1,400 | $900 |
Tablo örnektir; gerçek POC sonuçlarınız farklı olacaktır. DLP fiyatları 2026 karşılaştırma yazısı maliyet boyutunu detaylı ele alır.
Sıkça Sorulan Sorular
POC’un ideal süresi nedir?
4 hafta optimal. 2 hafta minimumdur (kurulum + smoke test + ilk gözlemler). 6+ hafta gereksizdir — verilen süreç içinde anlaşılmayan sorunlar 8 hafta sonunda da anlaşılmaz, daha uzun süre yorgunluk yaratır.
POC ücretsiz mi olmalı?
Standart pratik: ücretsiz POC. Eğer vendor PoC için para istiyorsa (genelde “implementation fee”) iki seçenek: 1) ödeme sözleşme imzasına göre iade edilir, 2) ücretsiz başka vendor arayın. KOBİ pazarında ücretli POC sektör normu değildir.
POC’da gerçek müşteri verisi kullanabilir miyim?
Hayır — KVKK ihlali. Sentetik test data set hazırlayın. Sahte TC kimlik: algoritmik olarak doğru ama gerçek olmayan numara üretici scriptleri GitHub’da mevcut. Sahte IBAN: TR + 24 hane, banka kodu rastgele. Sahte isim: TÜİK ortak isim listesi. Eğer gerçek veri ile test şartsa, KVKK test ortamı kuralları (Madde 4 — minimumda tutma) uyarınca mask edilmiş veri kullanın.
POC sırasında çalışanları bilgilendirmek zorunda mıyım?
Evet. Çalışanlar POC kapsamında kişisel verisi işlenecek herkesin bilgi sahibi olması gerekir (KVKK Madde 10). E-posta + intranet duyurusu + gerekirse açıklama oturumu. POC bittikten sonra ürün satın alınmazsa, toplanan veri 30 gün içinde silinmelidir.
POC sonrası vendor anlaşma yapmak istiyor — fiyat nasıl belirlenir?
Liste fiyatından %15-25 indirim yaygın. POC’da 30 PC test ettiyseniz, ilk yıl 200 PC taahhüdü ile %20+ indirim talep edebilirsiniz. Yıllık prepay genelde +%10-15 ek indirim getirir. Karar kriterinin sadece fiyat değil olduğunu unutmayın — düşük fiyatlı ama POC puanı 15 olan ürün, yıllık $5K daha pahalı ama puanı 22 olan üründen pahalıdır (maliyet/değer oranı).
POC’da vendor yardım etmeli mi yoksa kendi başıma mı yapmalıyım?
Karma yaklaşım: vendor kurulum desteği versin (1 saat çağrı, ekran paylaşımı). Sonra sizin ekibiniz kendi başına kullansın. Vendor’ın sürekli yanınızda olduğu POC gerçeği yansıtmaz — gerçek kullanımda vendor yok, tek başınasınız. Bu deneyimi POC’da test etmelisiniz.
Birden fazla DLP’yi paralel POC etmek mümkün mü?
Evet ama aynı PC üzerinde değil. Farklı pilot gruplarda paralel POC mantıklıdır: 15 PC vendor A, 15 PC vendor B. Aynı PC’ye iki DLP agent kurulu olursa çakışma + performans yıkımı + yanlış sonuçlar. Süreç yönetimi açısından kolay değil ama yapılabilir.
POC yapmadan DLP satın almayın. VeritaDLP’nin 15 günlük ücretsiz denemesi bu 25 vakalık kontrol listesinin tamamını kapsayacak kadar süreli ve kapsamlıdır. POC süreciniz boyunca destek için mehmet@veritadlp.com veya +90 532 013 17 61 üzerinden iletişime geçin. Test ortamınız için sentetik veri seti örneklerini de paylaşabiliriz.
Etiketler: #DLP POC #DLP test senaryoları #DLP satın alma #POC checklist #DLP değerlendirme